De Europese btw-richtlijn en het Hof van Justitie van de EU laten de afrondingsregels voor de btw over aan de nationale wetgever. De regels van de verschillende landen variëren. In Nederland geldt rekenkundige afronding op de cent, en op de factuur mag deze afronding per product of op het totaal van de factuur plaatsvinden, maar niet beide tegelijk.
De btw-wetgeving van de EU-lidstaten is gebaseerd op de Europese btw-richtlijn (2006/112/EG). Deze richtlijn bevat geen voorschriften over hoe de btw moet worden afgerond.
Bij het Hof van Justitie van de EU zijn twee prejudiciële beslissingen aangevraagd die betrekking hebben op afronding. De ene is C-484/06: Koninklijke Ahold (10 juli 2008) en de andere C-302/07: J D Wetherspoon (5 maart 2009).
In Nederland besloot Koninklijke Ahold om in haar supermarktketen Albert Heijn de btw-afrondingsregels op de proef te stellen. In twee van haar vestigingen werd een alternatieve berekeningsmethode beproefd. Daarbij werd voor elk product afzonderlijk de btw berekend en werd de btw per product steeds naar beneden afgerond op de dichtstbijzijnde cent. Dit leidde uiteraard tot een lager te betalen bedrag aan btw. De btw werd echter op basis van de gebruikelijke berekening afgedragen. Op grond van haar eigen berekeningen diende Koninklijke Ahold vervolgens bij de Nederlandse Belastingdienst een verzoek in tot teruggaaf van 1414 euro aan btw. Zij was van mening voor deze twee vestigingen in oktober 2003 dit bedrag te veel aan btw te hebben betaald.
De redenering was dus gebaseerd op de per afzonderlijk product verschuldigde btw. Koninklijke Ahold vond het onbillijk om de te betalen btw naar boven te moeten afronden. In dat geval zou immers meer btw moeten worden voldaan dan het btw-tarief wiskundig voorschrijft. De enige juiste methode zou dus zijn om altijd naar beneden af te ronden.
De Nederlandse Belastingdienst wees het verzoek van Koninklijke Ahold om btw-teruggaaf af. Ahold ging eerst in beroep bij de plaatselijke rechtbank, die het beroep verwierp, en vervolgens bij de Hoge Raad der Nederlanden. De Hoge Raad besloot hierover prejudiciële vragen te stellen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie. Er werd om een prejudiciële beslissing verzocht ten aanzien van twee vragen: 1. Wordt de afronding van de btw geregeld door het nationale recht of door het Unierecht? 2. Indien het Unierecht hierop van toepassing is, verplicht dit Unierecht de nationale rechter dan om afronding per product naar beneden toe te staan?
Het Hof van Justitie van de Europese Unie oordeelde in zijn uitspraak:
1. Het bepalen van de afronding van de btw is een aangelegenheid van het nationale recht, evenwel binnen de door het Unierecht gestelde grenzen. Tot deze grenzen behoren onder meer het neutraliteitsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel. Met betrekking tot het neutraliteitsbeginsel oordeelde het Hof van Justitie van de EU dat de aan de belastingdienst af te dragen btw exact moet overeenkomen met de btw die de eindconsument aan de belastingplichtige heeft betaald. Het zou immers in strijd zijn met het neutraliteitsbeginsel indien Ahold de door de consument betaalde btw als het ware in eigen zak zou steken, namelijk per product het bedrag van de neerwaartse afronding. Het evenredigheidsbeginsel betekent in dit verband dat de af te dragen btw zo nauwkeurig mogelijk moet overeenkomen met hetgeen het toepasselijke btw-tarief wiskundig voorschrijft. Aan deze vereisten kan echter meer dan één afrondingsmethode voldoen.
2. Het Unierecht verplicht het nationale recht niet om de btw-afronding voor ieder afzonderlijk product naar beneden toe te staan.
In Nederland heeft de overheid niet gewacht op de uitspraak van het Hof van Justitie van de EU: reeds in 2004 werd in de Nederlandse btw-wetgeving de eis van rekenkundige afronding van de btw opgenomen.
Wetherspoon exploiteert pubs in het Verenigd Koninkrijk. In 2004 begon de onderneming de btw naar beneden af te ronden op de dichtstbijzijnde cent. Eerst werd op regelniveau naar beneden afgerond op drie decimalen en vervolgens op het totaalbedrag van de aankoop naar beneden op twee decimalen, dat wil zeggen op de penny. Enkele jaren later nam de Britse belastingdienst contact op met Wetherspoon en deelde mee dat deze handelwijze niet was toegestaan. Wetherspoon beriep zich op een in het Verenigd Koninkrijk geldende richtlijn van de belastingdienst die neerwaartse afronding toestaat, mits het voordeel van de afronding niet bij de handelaar terechtkomt (https://www.gov.uk/guidance/vat-guide-notice-700#section17, https://www.gov.uk/hmrc-internal-manuals/vat-trader-records/vatrec12020).
Het VAT and Duties Tribunal te Londen verzocht het Hof van Justitie van de Europese Unie hierover om een prejudiciële beslissing. Het stelde vier vragen, waarvan de eerste en de tweede in wezen dezelfde waren als die welke de Nederlanders in de zaak Koninklijke Ahold hadden voorgelegd. Ook de antwoorden van het Hof van Justitie van de EU hierop waren in wezen gelijk.
De derde en vierde vraag waren nieuw.
De derde vraag betrof op welk niveau de afronding moet plaatsvinden: per product, per transactie, per dag, per belastingtijdvak of op enige andere wijze. Het Hof van Justitie van de EU liet dit punt open. Ook deze aangelegenheid laat het Unierecht dus over aan de nationale wetgever, mits het neutraliteitsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel in acht worden genomen.
De vierde vraag was of het van invloed is dat in het Verenigd Koninkrijk de neerwaartse btw-afronding aan sommige ondernemingen wel en aan andere niet is toegestaan. Is dit in strijd met het gelijkheidsbeginsel en het neutraliteitsbeginsel? Hierop antwoordde het Hof van Justitie van de EU dat de activiteiten van de betrokken partijen verschillend zijn. Ondernemingen die de verkoopprijzen van hun goederen en diensten inclusief btw berekenen, bevinden zich in een andere situatie dan ondernemingen die soortgelijke transacties tegen prijzen exclusief btw verrichten. De eerstgenoemden zouden immers de afrondingen, in de stijl van de zaak Ahold, als het ware in eigen zak kunnen steken.
Uit beide rechtszaken komt het beeld naar voren dat de btw-afrondingsregels grotendeels door de nationale wetgeving worden bepaald.
Hieronder worden de afrondingsregels van verschillende landen besproken. De gegevens kunnen onvolledig zijn; het is steeds raadzaam de actuele wetgeving te raadplegen. Uit dit overzicht blijkt evenwel dat de nationale praktijken vaak vergelijkbaar zijn, maar veel openlaten en ook aanzienlijke verschillen vertonen.
In Nederland is rekenkundige afronding op de cent verplicht.
Op de factuur kan de afronding op product- of op totaalniveau plaatsvinden. Beide methoden mogen niet gelijktijdig worden gebruikt. Daarnaast moet bij de keuze van de methode een consequente benadering worden gevolgd.
In de Nederlandse btw-aangifte worden de btw-bedragen afgerond op hele euro's. De ondernemer mag de afronding in zijn voordeel toepassen.
De Britse btw-wet (Value Added Tax Act 1994) regelt de btw-afronding niet; de praktijk berust op de bestuurlijke richtsnoeren van HMRC.
Bij B2B-facturering staat HMRC een afrondingstegemoetkoming (rounding concession) toe: het totale btw-bedrag op de factuur mag naar beneden worden afgerond op de dichtstbijzijnde hele penny. In de detailhandel is deze tegemoetkoming niet van toepassing; de btw wordt rekenkundig afgerond op de penny of er worden bijzondere detailhandelsregelingen toegepast. Op welk niveau de afronding plaatsvindt, wordt door de richtsnoeren niet geregeld: HMRC aanvaardt zowel berekening per tarief als berekening per regel.
In de btw-aangifte worden de btw-bedragen vermeld in ponden en pennies, terwijl de netto verkoop- en inkoopbedragen in hele ponden worden vermeld door de pennies weg te laten – dus naar beneden in het voordeel van de ondernemer.
Het Verenigd Koninkrijk kent geen bijzondere afrondingsregel voor contante betalingen.
In Duitsland moet op facturen rekenkundige afronding op de cent worden toegepast.
In de Duitse btw-aangifte daarentegen worden de netto-omzet, oftewel de maatstaf van heffing, in hele euro's vermeld en wordt de btw daaruit berekend. In de praktijk gebeurt dit door de centen eenvoudigweg weg te laten; de afronding vindt hier dus naar beneden plaats, in het voordeel van de ondernemer. De btw zelf op aan- en verkopen wordt vermeld op de cent nauwkeurig.
In Frankrijk laat de wet zich er niet over uit hoe de btw op facturen moet worden afgerond. In de praktijk komen zowel afronding per regel als afronding van het totaalbedrag per tarief voor.
In de btw-aangifte daarentegen wordt de btw per tarief rekenkundig afgerond op de hele euro. Ook de aftrekbare btw wordt rekenkundig afgerond op de hele euro.
De Finse btw-wet laat zowel de afronding van de btw als het niveau daarvan open.
In de verdiepende belastinghandleiding wordt het volgende vermeld: "Het belastingbedrag wordt vermeld met een nauwkeurigheid van twee decimalen. Volgens de wiskundige afrondingsregel wordt bij afkapping van een decimaal getal het laatste meegenomen cijfer met één verhoogd, indien het eerste weggelaten cijfer 5 of hoger is. De afronding wordt toegepast op het totaalbedrag van de factuur." Deze richtlijn wordt op het moment van schrijven herzien.
De Finse richtlijn schrijft dus de gebruikelijke rekenkundige afronding voor, die moet worden toegepast op het totaalbedrag van de factuur. Dit betekent dat afronding niet per regel mag plaatsvinden, maar op het totaalbedrag per tarief. Aangezien een factuur of bon echter meerdere tarieven kan bevatten, vindt de btw-afronding in de praktijk per tarief plaats.
De Zweedse btw-wet (mervärdesskattelagen) bevat geen voorschrift over de afrondingsmethode noch over het afrondingsniveau van de btw. Volgens de juridische richtsnoeren van Skatteverket wordt de btw op de factuur vermeld rekenkundig afgerond op de dichtstbijzijnde öre (cent), en niet op hele kronen. In de praktijk wordt de maatstaf van heffing per tarief op factuurniveau bepaald.
Een bijzonder kenmerk van de Zweedse regelgeving is de avrundningslagen (1970:1029), volgens welke betalingen in Zweedse kronen moeten worden afgerond naar het dichtstbijzijnde hele bedrag, maar partijen kunnen een andere procedure overeenkomen. In een ställningstagande van Skatteverket is verduidelijkt dat de avrundningslagen geen invloed heeft op de berekening van de btw of de maatstaf van heffing: het afrondingsverschil op het totaalbedrag wordt op een aparte regel op de factuur vermeld (bijvoorbeeld onder de naam 'öresavrundning').
In de btw-aangifte (momsdeklaration) worden de bedragen vermeld in hele kronen door het öre-deel weg te laten, dat wil zeggen door naar beneden af te ronden.
De Noorse btw-wet (merverdiavgiftsloven) bevat geen voorschrift over de afrondingsmethode noch over het afrondingsniveau van de btw. In de praktijk wordt de btw rekenkundig afgerond op de dichtstbijzijnde øre (cent) en op factuurniveau per tarief berekend.
Volgens een principiële uitspraak van Skattedirektoratet mag de tegenprestatie bij elektronische betalingen niet worden afgerond: de btw en het totaalbedrag worden vermeld op de øre nauwkeurig. Alleen bij contante betalingen in biljetten en munten wordt het totaalbedrag afgerond op de dichtstbijzijnde hele kroon, maar deze afronding heeft geen invloed op de berekening van de btw.
In de btw-aangifte (skattemelding for merverdiavgift) worden de bedragen vermeld op de øre nauwkeurig; de aangifte wordt niet afgerond op hele kronen, hoewel Skatteetaten een kleine afrondingsafwijking als gevolg van het afkappen van decimalen in systemen toestaat.
De Deense btw-wet (momsloven) bevat geen voorschrift over de afrondingsmethode noch over het afrondingsniveau van de btw op een factuur. In de praktijk wordt de btw rekenkundig afgerond op de dichtstbijzijnde øre (cent), en Skattestyrelsen aanvaardt zowel berekening per regel als berekening op het samenvattende niveau per tarief.
In de btw-aangifte (momsangivelsen) worden de bedragen daarentegen overeenkomstig § 57 van de momsloven in hele kronen vermeld, waarbij het øre-deel volledig wordt weggelaten. De afronding gebeurt dus naar beneden in het voordeel van de ondernemer.
Denemarken kent daarnaast een afrondingsregel voor contante betalingen: het totaalbedrag van een contante betaling wordt afgerond op het dichtstbijzijnde bedrag dat deelbaar is door 50 øre. De regel geldt uitsluitend voor contante betalingen en niet voor kaart- of overschrijvingsbetalingen, en wordt toegepast op het totaalbedrag van de aankoop.
De Estse btw-wet (Käibemaksuseadus, KMS) bevat geen uitdrukkelijk voorschrift over de afrondingsmethode noch over het afrondingsniveau van de btw. In de praktijk wordt de btw rekenkundig afgerond op de dichtstbijzijnde cent, en zowel berekening per regel als berekening op basis van het samenvattingsbedrag per tarief is aanvaardbaar. De factuurvereisten zijn neergelegd in § 37 van de KMS, maar de afrondingsmethode zelf wordt aan de praktijk en de factureringssoftware overgelaten.
Een bijzonder kenmerk van de Estse regelgeving is een afrondingsregel voor contante betalingen, die op 1 januari 2025 in werking is getreden. De regel is gebaseerd op de wet betreffende de invoering van de euro (Euro kasutusele võtmise seadus) en houdt in dat het totaalbedrag van een contante betaling rekenkundig wordt afgerond op de dichtstbijzijnde 5 cent. De afronding geldt alleen voor contante betalingen: kaart- en andere elektronische betalingen worden uitgevoerd op de cent nauwkeurig. De afronding wordt toegepast op het totaalbedrag van de aankoop, niet op de prijzen van afzonderlijke producten, en heeft geen invloed op de berekening van de btw. Munten van 1 en 2 cent blijven een wettig betaalmiddel, hoewel ze niet meer als wisselgeld worden gebruikt.
In de btw-aangifte (käibedeklaratsioon, KMD) worden de bedragen vermeld in euro's op de cent nauwkeurig; de aangifte wordt niet afgerond op hele euro's.
Het besluit van de ministerraad inzake de btw-aangifte staat uitdrukkelijk toe dat de regel per tarief in de btw-aangifte wordt gevormd door optelling van de btw-bedragen van de tijdens het belastingtijdvak opgemaakte facturen. Een hieruit voortvloeiend mogelijk verschil tussen de maatstaf van heffing en het btw-tarief volgens deze berekening is wettelijk aanvaardbaar.
De btw-aangifte (PVN deklarācija) wordt ingevuld op de cent nauwkeurig; de aangifte wordt niet afgerond op hele euro's.
De Litouwse btw-wet (Pridėtinės vertės mokesčio įstatymas) bevat geen voorschrift over de afrondingsmethode noch over het afrondingsniveau van de btw. In de praktijk wordt de btw rekenkundig afgerond op de dichtstbijzijnde cent en op factuurniveau per tarief berekend, hoewel sommige factureringsprogramma's daarnaast ook berekening per regel toepassen.
Een bijzonder kenmerk van de Litouwse regelgeving is een afrondingsregel voor contante betalingen, die op 1 mei 2025 in werking is getreden. Volgens de Atsiskaitymų grynaisiais pinigais sumų apvalinimo įstatymas wordt het totaalbedrag van een contante betaling rekenkundig afgerond op de dichtstbijzijnde 5 cent. De afronding geldt alleen voor contante betalingen en heeft geen invloed op de berekening van de btw.
In de btw-aangifte (PVM deklaracija, formulier FR0600) wijkt Litouwen af van de meeste andere EU-lidstaten, doordat de bedragen worden vermeld in hele euro's met rekenkundige afronding (minder dan 50 cent naar beneden, 50 cent of meer naar boven).
De Portugese btw-wet (Código do IVA, CIVA) bevat geen voorschrift over de afrondingsmethode noch over het afrondingsniveau van de btw. De belastingdienst AT heeft echter in het Ofício-Circulado n.º 053 314 verduidelijkt dat de btw rekenkundig wordt afgerond op de dichtstbijzijnde cent en dat de afronding kan plaatsvinden op het totaalbedrag per tarief of per regel, mits de gevolgde werkwijze consequent is.
Een bijzonder kenmerk van de Portugese regelgeving is de behandeling van prijzen inclusief btw. Op grond van artikel 49 CIVA wordt bij facturering met btw-inclusieve prijzen (doorgaans in B2C-situaties) de maatstaf van heffing afgeleid door het totaalbedrag te delen door de bij het toepasselijke tarief behorende factor en te vermenigvuldigen met honderd.
In de btw-aangifte (Declaração Periódica) worden de bedragen vermeld op de cent nauwkeurig; de aangifte wordt niet afgerond op hele euro's. AT aanvaardt kleine verschillen tussen de wiskundig berekende btw en de aangegeven btw-bedragen, aangezien afrondingen per factuur zich gedurende het belastingtijdvak kunnen opstapelen.
Portugal kent geen bijzondere afrondingsregel voor contante betalingen, aangezien munten van 1 en 2 cent in gebruik zijn.
Ook in Spanje neemt de btw-wet geen standpunt in over afronding. De Dirección General de Tributos heeft echter een advies uitgebracht waarin wordt gesteld dat de afrondingen van de af te dragen btw rekenkundig op de dichtstbijzijnde cent moeten plaatsvinden.
In Spanje heeft TEAC (Tribunal Económico-Administrativo Central) in november 2024 uitspraak 2233/2022 gedaan. Bij de betrokken onderneming was de btw aanvankelijk per product berekend. Bij de belastingcontrole werd echter een aanzienlijk afwijkend bedrag verkregen toen de btw werd berekend op basis van het totaalbedrag van het belastingtijdvak. TEAC oordeelde dat, wanneer activiteiten plaatsvinden tegen prijzen inclusief btw, afronding pas in het stadium van de eigen aangifte noodzakelijk is. Afronding per product leidt tot een cumulatief effect dat de werkelijke belastingdruk vertekent ten opzichte van de btw die op basis van het totaalbedrag is berekend. In dit geval is de door de belastingcontrole toegepaste methode, te weten afronding in het aangiftestadium, in overeenstemming met de beginselen van neutraliteit en evenredigheid.
Deze uitspraak van TEAC betekent echter waarschijnlijk niet dat de afronding noodzakelijkerwijs pas in het aangiftestadium hoeft plaats te vinden.
In de Spaanse btw-aangifte (Modelo 303) wordt de btw vermeld op de cent nauwkeurig.
In Italië stelt de btw-wet zelf een uitdrukkelijke nauwkeurigheidseis aan de factuur: DPR 633/1972 art. 21 comma 2 lett. l) vereist dat op de factuur het btw-tarief alsmede de bedragen van de belasting en de maatstaf van heffing op de cent nauwkeurig worden vermeld. De bewoordingen van de wet zijn beknopt; de afrondingsmethode (rekenkundig, op basis van het derde decimaal) alsmede het onderscheid tussen tussenberekeningen en zelfstandig te boeken posten zijn nader uitgewerkt in de circulaires die bij de invoering van de euro werden uitgevaardigd, waarvan de belangrijkste de circulaire 106/E/2001 van Agenzia delle Entrate is.
De maatstaf van heffing wordt bepaald op het samenvattende niveau van de factuur per tarief (de zogenoemde castelletto IVA): de regeltotalen worden per tarief opgeteld, afgerond op de cent, en de belasting wordt berekend op basis van deze op de cent nauwkeurige grondslag. Met de verplichtstelling van de elektronische factuur controleert het Sistema di Interscambio (SdI) deze berekening automatisch met een tolerantie van één cent.
In de btw-aangifte (Modello IVA) worden de bedragen vermeld in hele euro's met rekenkundige afronding, en het afrondingsverschil tussen de registergegevens en de aangifte wordt op een aparte regel geboekt.
De Griekse btw-wet (Κώδικας ΦΠΑ, ν. 5144/2024) bevat geen voorschrift over de afrondingsmethode noch over het afrondingsniveau van de btw. In de praktijk wordt de btw rekenkundig afgerond op de dichtstbijzijnde cent en op factuurniveau per tarief berekend. De platforms voor elektronische facturering bevestigen deze praktijk. Hiertoe behoren de verplichte B2G-facturering volgens de Europese norm EN 16931 alsmede de stapsgewijs verplicht gestelde B2B-facturering via het myDATA-platform van AADE.
In de btw-aangifte (formulier Φ2) worden de bedragen vermeld op de cent nauwkeurig; de aangifte wordt niet afgerond op hele euro's.
Griekenland kent geen afrondingsregel voor contante betalingen, aangezien munten van 1 en 2 cent in gebruik zijn.
In Polen zijn de afrondingsregels bij uitzondering rechtstreeks in de btw-wet opgenomen. Volgens de btw-wet worden de op de factuur vermelde bedragen rekenkundig afgerond op de dichtstbijzijnde hele grosz (cent), en wordt de btw altijd in złoty vermeld. De maatstaf van heffing wordt in beginsel op factuurniveau per tarief bepaald, maar ook berekening per regel is aanvaardbaar.
In de btw-aangifte worden de maatstaven van heffing en de btw-bedragen daarentegen rekenkundig afgerond op hele złoty overeenkomstig de algemene regel van de wet op de fiscale procedure (Ordynacja podatkowa). Kleine afrondingsverschillen tussen het register en de aangifte zijn aanvaardbaar.
Polen kent geen afzonderlijke afrondingsregel voor contante betalingen, aangezien munten van 1, 2 en 5 grosz nog in gebruik zijn.
Op grond van § 37 van de Tsjechische btw-wet (235/2004 Sb.) wordt de belasting berekend volgens twee alternatieve methoden die hetzelfde resultaat opleveren: ofwel door de maatstaf van heffing te vermenigvuldigen met het tarief, ofwel door de totale prijs inclusief btw te delen door de factor 1,21 (basistarief 21%) of 1,12 (verlaagd tarief 12%), waarbij de btw het verschil is tussen de totale prijs en de aldus berekende maatstaf van heffing. De voorheen wettelijk toegestane mogelijkheid om het btw-bedrag op de factuur af te ronden op hele kronen is per 1 april 2019 komen te vervallen, zodat de btw op de factuur wordt vermeld met twee decimalen, oftewel op de haléř nauwkeurig. De btw-wet bevat geen uitdrukkelijk voorschrift over de vraag of de btw per regel of op het totaalbedrag per tarief wordt berekend.
Een bijzonder kenmerk van de Tsjechische regelgeving is § 36 odst. 5 van de btw-wet: het verschil dat ontstaat door het te betalen totaalbedrag af te ronden op de dichtstbijzijnde hele kroon wordt niet opgenomen in de maatstaf van heffing en er wordt geen btw over berekend. Aanvankelijk gold dit uitsluitend voor contante betalingen, maar met de wetswijziging 355/2021 Sb. is de regel per 1 oktober 2021 uitgebreid tot alle betalingsmethoden. De afronding betreft echter uitsluitend afronding op de dichtstbijzijnde hele kroon; indien de verkoper sterker afrondt, valt het verschil volledig binnen de maatstaf van heffing en moet er btw over worden voldaan. Meer informatie hierover vindt u in het artikel van Pavel Běhounek en in de richtsnoer van Finanční správa.
In de btw-aangifte (přiznání k DPH) berust de afronding op haar beurt op § 146 odst. 1 van de wet op de fiscale procedure (daňový řád, 280/2009 Sb.), volgens welke de belasting naar boven wordt afgerond op hele kronen.
Slowakije is een van de weinige EU-lidstaten waarin de btw-wet zelf de afrondingsmethode voorschrijft. Volgens de btw-wet wordt de btw rekenkundig afgerond op de dichtstbijzijnde cent. Het afrondingsniveau wordt door de wet daarentegen niet geregeld: factureringsprogramma's passen zowel berekening per regel als berekening op basis van het samenvattende niveau per tarief toe, en beide worden als wettig beschouwd.
Een bijzonder kenmerk van de Slowaakse regelgeving is een afrondingsregel voor contante betalingen. Volgens de prijzenwet wordt het totaalbedrag van een contante betaling rekenkundig afgerond op de dichtstbijzijnde 5 cent. De regel geldt uitsluitend voor contante betalingen, wordt toegepast op het totaalbedrag van de aankoop en heeft geen invloed op de berekening van de btw: de btw wordt berekend op basis van het niet-afgeronde bedrag, en het afrondingsverschil wordt geboekt als kosten of opbrengst.
In de btw-aangifte (daňové priznanie k DPH) worden de bedragen vermeld op de cent nauwkeurig. Kleine verschillen tussen de regeltotalen op de aangifte en het wiskundige percentage, voortvloeiend uit per transactie toegepaste afrondingen, zijn toegestaan.
De Hongaarse btw-wet bevat geen uitdrukkelijk voorschrift over de afrondingsmethode noch over het afrondingsniveau van de btw. In de praktijk wordt deze zo uitgelegd dat de btw op de factuur wordt vermeld in hele forint zonder fillér, hoewel hieromtrent geen uitdrukkelijke regeling bestaat. Het afrondingsniveau verschilt per factureringsprogramma: de btw wordt ofwel berekend op het samenvattende niveau per tarief, ofwel per regel.
Het totaalbedrag van een contante betaling wordt rekenkundig afgerond op de dichtstbijzijnde 5 forint. De afronding heeft uitsluitend betrekking op het totaalbedrag van de aankoop en heeft geen invloed op de berekening van de btw; het afrondingsverschil wordt geboekt onder overige opbrengsten of kosten.
In de btw-aangifte (áfabevallás) worden de bedragen hoofdzakelijk vermeld in duizenden forint met rekenkundige afronding, maar de gegevens op bepaalde specificatiepagina's worden tegenwoordig op de forint nauwkeurig opgegeven.
De Sloveense btw-wet (ZDDV-1) bevat geen voorschrift over de afrondingsmethode noch over het afrondingsniveau van de btw. In de praktijk wordt de btw rekenkundig afgerond op de dichtstbijzijnde cent en op factuurniveau per tarief berekend. Volgens een verduidelijking kan de belastingplichtige de btw berekenen op basis van het samenvattende niveau per tarief of per regel, maar de belastingdienst beveelt de samenvattende methode aan, en beide zijn aanvaardbaar.
In de btw-aangifte (obračun DDV, formulier DDV-O) wijkt Slovenië af van de meeste andere eurolanden, doordat de bedragen worden vermeld in hele euro's zonder centen. In de btw-registers daarentegen, die per 1 juli 2025 verplicht zijn gesteld (evidenca obračunanega DDV en evidenca odbitka DDV), worden de bedragen vermeld op de cent nauwkeurig, en eDavki staat kleine afrondingsverschillen tussen de registers en de DDV-O toe.
Slovenië kent geen bijzondere afrondingsregel voor contante betalingen, aangezien munten van 1 en 2 cent in gebruik zijn.
Roemenië regelt de btw-afronding niet rechtstreeks in de btw-wet (Codul fiscal). De afrondingsmethode wordt in plaats daarvan bepaald in een afzonderlijke regeling, OUG nr. 59/2005, volgens welke de btw op facturen in leu wordt vermeld met twee decimalen en rekenkundig wordt afgerond op de dichtstbijzijnde ban (cent).
Het afrondingsniveau wordt door de wet niet geregeld. In de praktijk wordt de maatstaf van heffing op factuurniveau per tarief bepaald, maar Roemeense factureringsprogramma's staan ook berekening per regel toe, en beide methoden worden aanvaardbaar geacht.
De btw-aangifte (Decontul de taxă pe valoarea adăugată, formularul 300) wordt opgesteld in leu met twee decimalen; de aangifte wordt niet afgerond op hele leu.
Roemenië kent geen bijzondere afrondingsregel voor contante betalingen, aangezien munten van 1, 5, 10 en 50 bani nog in gebruik zijn.
De Bulgaarse btw-wet (ЗДДС) bevat geen voorschrift over de afrondingsmethode noch over het afrondingsniveau van de btw. In de praktijk wordt de btw rekenkundig afgerond op de dichtstbijzijnde cent en op factuurniveau per tarief berekend, hoewel sommige factureringsprogramma's daarnaast ook berekening per regel toepassen.
Bulgarije heeft de euro op 1 januari 2026 ingevoerd, op welk moment de Закон за въвеждане на еврото в Република България van toepassing werd. Volgens de wet bedraagt de wisselkoers 1 EUR = 1,95583 BGN, en valutaconversies worden rekenkundig afgerond op de dichtstbijzijnde cent. Vanaf het begin van 2026 worden alle btw-aangiften in euro ingediend.
De btw-aangifte (справка-декларация по ЗДДС) wordt ingediend op de cent nauwkeurig; de aangifte wordt niet afgerond op hele euro's.
Bulgarije kent geen bijzondere afrondingsregel voor contante betalingen, aangezien munten van 1 en 2 cent in gebruik zijn.
De nationale praktijken laten zich indelen in enkele herkenbare modellen. Op factuurniveau vereisen vrijwel alle landen rekenkundige afronding op de dichtstbijzijnde cent of een vergelijkbare kleine valuta-eenheid; het belangrijkste verschil betreft het afrondingsniveau, dat wil zeggen of de afronding per regel of op het totaalbedrag per tarief plaatsvindt.
Finland, Nederland en de recente uitspraaklijn van het Spaanse TEAC benadrukken berekening op basis van het totaalbedrag, terwijl de meeste andere landen beide methoden toestaan.
In de btw-aangifte vallen de landen uiteen in drie groepen: landen die centnauwkeurigheid vereisen (o.a. Finland, Letland, Portugal, Noorwegen, Bulgarije, Roemenië, Griekenland, Slowakije), landen die rekenkundig op de hele valuta afronden (o.a. Frankrijk, Italië, Litouwen, Polen, Nederland, Slovenië) en landen die naar beneden afkappen in het voordeel van de ondernemer (Duitsland, Denemarken, Zweden, het Verenigd Koninkrijk).
De afrondingsregels voor contante betalingen weerspiegelen daarentegen vooral of de kleinste munten nog in gebruik zijn.
De boodschap voor ondernemingen in de praktijk is duidelijk: de keuze van de afrondingsmethode is geen technische bijzaak, maar moet worden gedocumenteerd en consequent worden toegepast. Bij grensoverschrijdende activiteiten dient men de actuele regelgeving van elk land afzonderlijk te verifiëren.
Auteur:
Bronnen en aanvullende informatie:
Taxation: Victory for taxman in Wetherspoon VAT case
Vatupdate.com: Flashback on ECJ Cases – C-302/07 (J D Wetherspoon) – Rules on rounding of VAT amounts
Vatupdate.com: Flashback on ECJ Cases – C-484/06 (Koninklijke Ahold) – No obligation to round down the amount of VAT per item
EUR-Lex: Opinion of Advocate General Sharpston delivered on 24 January 2008. Fiscale eenheid Koninklijke Ahold NV v Staatssecretaris van Financiën. Case C-484/06.
EUR-Lex: Judgment of the Court (Fourth Chamber) of 10 July 2008. Fiscale eenheid Koninklijke Ahold NV v Staatssecretaris van Financiën. Case C-484/06.
EUR-Lex: Opinion of Advocate General Sharpston delivered on 20 November 2008. J D Wetherspoon plc v The Commissioners of Her Majesty's Revenue & Customs. Case C-302/07.
EUR-Lex: Judgment of the Court (Fourth Chamber) of 5 March 2009. J D Wetherspoon plc v The Commissioners of Her Majesty's Revenue & Customs. Case C-302/07.
EUR-Lex: Council Directive 2006/112/EC of 28 November 2006 on the common system of value added tax
Vero.fi: Laskutusvaatimukset arvonlisäverotuksessa
Finlex.fi: Arvonlisäverolaki
Riksdagen.se: Mervärdesskattelag (2023:200)
Riksdagen.se: Lag (1970:1029) om avrundning av vissa öresbelopp
Skatteverket: Innehållet i en faktura (Rättslig vägledning)
Skatteverket: Beräkning av mervärdesskatt vid öresavrundning (ställningstagande 17.1.2020, dnr 8-19049)
Lovdata.no: Lov om merverdiavgift (merverdiavgiftsloven)
Skatteetaten.no: Statement of principle regarding rounding off remuneration in the sales document (13.6.2019)
Skatteetaten.github.io: Mva-meldingen – Spørsmål og svar
Retsinformation.dk: Bekendtgørelse af lov om merværdiafgift (momsloven)
Danskelove.dk: Momsloven § 57
Retsinformation.dk: BEK nr 928 af 19/09/2008 — Bekendtgørelse om afskaffelse af 25-øren som gyldigt betalingsmiddel m.v.
Riigiteataja.ee: Käibemaksuseadus
Eestipank.ee: Frequently asked questions (FAQ) about the rounding rule
Emta.ee: Käibedeklaratsioon
Likumi.lv: Pievienotās vērtības nodokļa likums
Likumi.lv: Ministru kabineta 2013. gada 15. janvāra noteikumi Nr. 40 — Noteikumi par pievienotās vērtības nodokļa deklarācijām
VID: Metodiskais materiāls "Par pievienotās vērtības nodokļa deklarācijas un tās pielikumu aizpildīšanu"
E-tar.lt: Lietuvos Respublikos pridėtinės vertės mokesčio įstatymas
E-seimas.lrs.lt: Lietuvos Respublikos atsiskaitymų grynaisiais pinigais sumų apvalinimo įstatymas
Lietuvos bankas: Atsiskaitymų grynaisiais pinigais sumų apvalinimas
VMI: PVM deklaracijų teikimas
PVMdeklaracija.lt: PVM deklaracijos ir kitų formų pildymo taisyklės
Legislation.gov.uk: Value Added Tax Act 1994
Gov.uk: VAT guide (VAT Notice 700), section 17
Gov.uk: HMRC VAT Traders' Records Manual, VATREC12000
Gov.uk: Retail schemes (VAT Notice 727)
Belastingdienst: Btw-bedrag afronden
Overheid.nl: Uitvoeringsbesluit omzetbelasting 1968, Artikel 5a
Bundesfinanzministerium.de: UStH 2023, 14.5. Pflichtangaben in der Rechnung
Elster.de: Umsatzsteuer-Voranmeldung (UStVA), Lieferungen und sonstige Leistungen (einschließlich unentgeltlicher Wertabgaben), Allgemein
Bizyness.fr: Comprendre et gérer simplement l’arrondi de la TVA sur une facture
Legifrance.gouv.fr: Code général des impôts, annexe II, III Factures, Article 242 nonies A
Legifrance.gouv.fr: Code général des impôts, Article 1724
Portaldasfinancas.gov.pt: Código do Imposto sobre o Valor Acrescentado
Portaldasfinancas.gov.pt: CIVA, Artigo 49.º
Occ.pt: IVA — arredondamentos (sisältää Ofício-Circulado n.º 53314/1988)
Gov.pt: Declaração Periódica do IVA
Bufetediazarias.com: Incidencia en la base imponible del IVA del redondeo de los decimales de los precios. Consulta D.G.T. de 29-6-2018.
Boe.es: Ley 37/1992, de 28 de diciembre, del Impuesto sobre el Valor Añadido
Iberley.es: Resolución de Tribunal Económico-Administrativo Central 00/02233/2022/00/00 de 26 de noviembre de 2024
Brocadi.it: Testo unico IVA, Articolo 21
Finanze.it: Circolare n. 106/E
Agenziaentrate.gov.it: Dichiarazione IVA 2026
Forin.gr: Νέος Κώδικας Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) (Ν. 5144/2024)
OpenPeppol: Peppol BIS Billing 3.0
AADE: myDATA REST API Documentation v1.0.6
AADE: Έντυπο Φ2 — Περιοδική Δήλωση Φ.Π.Α.
Lexlege.pl: Ustawa o podatku od towarów i usług, art. 106e — Elementy faktury
Lexlege.pl: Ordynacja podatkowa, art. 63 — Zaokrąglanie kwot należności
Gofin.pl: Zaokrąglenia w JPK
Zakonyprolidi.cz: Zákon č. 235/2004 Sb. o dani z přidané hodnoty
Zakonyprolidi.cz: Zákon č. 235/2004 Sb., § 37 — Výpočet daně u dodání zboží a poskytnutí služby
Zakonyprolidi.cz: Zákon č. 235/2004 Sb., § 36 — Základ daně
Behounek.eu: Zaokrouhlování DPH
Financnisprava.gov.cz: Výpočet DPH a zaokrouhlování od 1. 10. 2019
Zakonyprolidi.cz: Zákon č. 280/2009 Sb., daňový řád, § 146 — Zaokrouhlování
Slov-lex.sk: Zákon č. 222/2004 Z.z. o dani z pridanej hodnoty
Slov-lex.sk: Zákon č. 18/1996 Z.z. o cenách
Finančná správa SR: Metodická informácia č. 13/DZPaU/2022/I
Net.jogtar.hu: 2007. évi CXXVII. törvény az általános forgalmi adóról
Doc.evir.hu: ÁFA kerekítés
Nav.gov.hu: Kitöltési útmutató a 2565 jelű bevalláshoz
Pisrs.si: Zakon o davku na dodano vrednost (ZDDV-1)
Racunovodja.com: Zaokroževanje zneskov na računu in odbitek DDV — Pojasnilo DURS, št. 4230-117/2007
FURS: Evidenci obračunanega DDV in odbitka DDV ter predizpolnitev obračuna DDV
Lege5.ro: Codul fiscal, Facturarea (art. 319)
Legislatie.just.ro: OUG nr. 59/2005
ANAF: Formularul 300 — Decont de taxă pe valoarea adăugată
Lex.bg: Закон за данък върху добавената стойност (ЗДДС)
Държавен вестник: Закон за въвеждане на еврото в Република България (ЗВЕРБ)
НАП: Въпроси и отговори за еврото, предназначени за бизнеса
PortalPravo.bg: Справка-декларация за ДДС
Gepubliceerd: 18.5.2026
Afrondingen in BTW-berekening: Wiskundig onmogelijke prijzen?
Er zijn een hele reeks BTW-incl. prijzen die wiskundig niet te berekenen zijn als de belasting wordt berekend over de BTW-vrije prijs. Een voorbeeld is 10€. Deze prijzen zijn ook mogelijk, maar dan moet de BTW-vrije prijs worden geïnterpreteerd als afgerond.
In Europa is er btw - in de VS Sales tax
In Europa zijn bedrijven die tot de productieketen behoren verantwoordelijk voor de btw die de consument aan de staat betaalt in verhouding tot hun toegevoegde waarde. De Amerikaanse Sales tax daarentegen wordt volledig gefactureerd door het bedrijf dat de consumentenverkoop heeft gedaan. Sales tax wordt betaald aan lokale operators, niet aan de staat.
Geschiedenis van de belasting
Veel van de huidige belastingen waren al in gebruik in de oudheid. Beslissen over belastingen is verschoven van autocraten naar parlementen en het belastingniveau is gestegen. Vroeger werden belastingen gebruikt om oorlogen te voeren, tegenwoordig worden belastingen gebruikt om de verzorgingsstaat in stand te houden.